WASHINGTON DC 5-6 (NV) - Chính phủ Hoa Kỳ đòi nhà cầm quyền CSVN trả tự do cho nhiều tù nhân lương tâm trước khi Nguyễn Tấn Dũng sang thăm Mỹ, theo lời Phụ Tá Ngoại Trưởng David Kramer trong cuộc phỏng vấn của đài phát thanh Á Châu Tự Do (RFA).

Cuộc đối thoại nhân quyền giữa Hoa Kỳ và CSVN diễn ra trọn ngày 29 Tháng Năm 2008 tại Hà Nội, một bên là Thứ Trưởng Bộ Công An CSVN Nguyễn Văn Hưởng, một bên là phụ tác đặc trách nhân quyền, lao động của Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ, David Kramer. Tin tức ghi nhận qua bài tường thuật của báo Công An Nhân Dân (báo tuyên truyền của Bộ Công An CSVN) ngày 5 Tháng Sáu 08 và bài phỏng vấn ông Kramer của đài RFA, cùng ngày, cho thấy vẫn diễn ra cảnh đối thoại giữa hai người điếc từng được một viên chức Bộ Ngoại Giao Mỹ ghi nhận năm 2002 khi Hoa Kỳ quyết định bỏ đối thoại.

Ðối thoại nhân quyền chỉ được thiết lập lại kể từ năm 2006.

Trong suốt một ngày đối thoại, ông Kramer cho thính giả đài RFA hay là ông đã đề cập rất nhiều khía cạnh của vấn đề nhân quyền từ tự do tôn giáo, tự do báo chí, tù lương tâm, luật pháp và các lãnh vực hợp tác quốc tế cũng như cả vấn đề chất độc da cam.

Ông Kramer cho hay ông đã trao cho Hà Nội danh sách tù lương tâm đòi được trả tự do trước khi Nguyễn Tấn Dũng sang thăm Mỹ.

“...Họ cũng cam kết sẽ nghiêm túc xem xét danh sách các tù nhân lương tâm mà chúng tôi đưa ra. Theo tôi, đó là những bước rất đáng khích lệ. Thủ tướng Việt Nam dự định thăm Hoa Kỳ trong thời gian tới, và chúng tôi khuyến khích Hà Nội nên có những tiến bộ trong lĩnh vực nhân quyền trước chuyến đi này.”

Ông nói thêm: “Ðây không phải là điều kiện của chuyến đi, mà dĩ nhiên nó sẽ tạo điều kiện cho một chuyến công du tốt đẹp hơn.”

Khi Nguyễn Minh Triết, chủ tịch nước CSVN thăm Mỹ hồi Tháng Sáu năm ngoái, có tin Nguyễn Tấn Dũng sẽ sang Mỹ vào Mùa Thu nhưng đến nay vẫn chưa thấy gì được xác định. Ông Kramer cũng không xác định trong cuộc phỏng vấn là khi nào thì Dũng sẽ sang đây.

Trong cuộc phỏng vấn, ông nêu tên những người muốn được trả tự do ưu tiên có L.M. Nguyễn Văn Lý, Luật Sư Nguyễn Văn Ðài, Luật Sư Lê Thị Công Nhân, Luật Sư Bùi Kim Thành.

Người ta không biết rõ có sự cam kết nào được phía Hà Nội đưa ra mà ông Kramer nói đến. Ông chỉ nói “Có những lĩnh vực đôi bên hứa hẹn sẽ thực hiện và chúng tôi đang chờ đợi những điều cam kết sẽ được tiến hành trong vài tháng tới.”

Một điểm được báo Công An Nhân Dân nêu ra là ông Kramer đã lầm lẫn nên xin lỗi trong buổi họp với Ttướng Hưởng là án tù của nữ luật sư Lê Thị Công Nhân chỉ có 1 năm. Nhưng qua bản tin về cuộc phỏng vấn, RFA dẫn lại lời ông Kramer cho thấy ông nói khác.

“Theo thông tin chúng tôi ghi nhận được thì một người tù có thể được hưởng đặc xá sau khi đã thi hành 1/3 bản án.” Ông Kramer nói. “Tại buổi họp chúng tôi được họ cho biết là phải sau 2/3 thời gian thụ án mới được ân xá. Sau đó, chúng tôi có nghiên cứu lại thông tin dựa trên quyết định đặc xá của chủ tịch nước và dựa trên luật pháp của Việt Nam, thì quả đúng là sau 1/3 thời gian chấp hành án thì tù nhân có thể được ân xá. Như vậy, thông tin chúng tôi đưa ra ngay từ đầu là đúng, nhưng chúng tôi đã tôn trọng phản biện của Hà Nội khi họ khẳng định là phải 2/3 thời gian thụ án.”

Ðồng thời ông cho hay thêm: “Sau cuộc đối thoại, chúng tôi đã gửi văn bản khẳng định rằng những thông tin chúng tôi ghi nhận qua các tài liệu của nhà nước Việt Nam cho thấy thời điểm có thể được đặc xá là sau 1/3 thời hạn thụ án. Tóm lại, cho dù trong buổi gặp gỡ chúng tôi có nói rằng nếu chúng tôi có nhầm lẫn trong vấn đề cụ thể này thì chúng tôi xin lỗi, nhưng hóa ra chúng tôi đã đúng. Chúng tôi đang chờ hồi âm của phía Hà Nội về việc này ra sao.”

Trong bản tường thuật của báo Công An Nhân Dân, báo này thuật lời nói của ông Hưởng “ngạc nhiên” về những tin tức ông Kramer có được và nói L.M. Nguyễn Văn Lý bị án tù 10 năm trong khi bản án chỉ có 8 năm.

Báo Công An Nhân Dân kể lại lời nói của ông Hưởng: “...Nhân bị 3 năm tù, nhưng mới tuyên án cuối năm 2007 như vậy chưa được một năm...”

Theo luật hình sự CSVN, bản án được kể từ ngày bị tống giam, tức ngày 6 Tháng Ba 2007 tức đã 15 tháng chứ không phải “chưa được một năm”.

Một điểm khác đáng nói đến trong bản tin báo Công An Nhân Dân khi Tướng Hưởng nói “Việt Nam là đất nước có chủ quyền và có pháp quyền. Có phải cứ nghi ai phạm pháp mà muốn bắt thì bắt đâu. Phải có đủ chứng cứ!”

Ngày 27 Tháng Mười Một 2006, khi chất vấn chánh án tối cao Nguyễn Văn Hiện ở Quốc Hội, đại biểu tỉnh Quảng Bình tiết lộ cho thấy trong năm 2005 ít nhất có 9,000 bản án oan sai, theo tin báo Tuổi Trẻ. Tình trạng này vẫn thấy diễn ra hàng năm nhưng hiếm hoi được tường thuật trên hệ thống báo đài trong nước.

Hàng trăm lời tố cáo phổ biến trên Internet cho thấy các người đấu tranh đòi dân chủ hóa Việt Nam, đòi tự do tôn giáo, đã bị công an CSVN cưỡng bách đi thẩm vấn bất kể ngày đêm hay ngày cuối tuần. Các lời tố cáo của Mục Sư Nguyễn Công Chính, nhà báo Hoàng Hải (Ðiếu Cày) trước khi bị bắt giam, nhà văn Nguyễn Xuân Nghĩa, kỹ sư Ðỗ Nam Hải, ông Vi Ðức Hồi, nhà văn Du Lam v.v... chỉ là một số rất nhỏ chứng minh cho thấy ông thứ trưởng công an CSVN tuyên truyền ngược lại sự thật.

Cũng trong bản tin báo Công An Nhân Dân, Nguyễn Văn Hưởng nói rằng Luật Sư Lê Quốc Quân “sang Hoa Kỳ bàn bạc với Việt Tân để về Việt Nam làm gì, chúng tôi biết cả”. Ðiều này cho thấy CSVN rải một lực lượng khá đông đảo điệp viên sang Mỹ để theo dõi hoạt động của các cộng đồng, các tổ chức người Việt hải ngoại.

Một điểm khác cũng đáng chú ý trong bản tin của Công An Nhân Dân là ông Hưởng nói nếu Mỹ nhận thì CSVN sẽ thả L.M. Lý, L.S. Ðài, L.S. Nhân cũng như bà Luật Sư Bùi Kim Thành. Dấu hiệu này cho thấy chế độ Hà Nội muốn đẩy các người đấu tranh dân chủ, nhân quyền tại Việt Nam ra ngoại quốc để họ mất môi trường hoạt động để đất nước có dân chủ thật sự.