MỘT TRONG MUÔN NGÀN KỶ NIỆM VỀ MẸ
Ngày LỄ MẸ cũng chính là ngày giỗ của Mẹ tôi ,một sự trùng hợp
rất cảm động đối với tôi. Không biết các nơi khác ra làm sao, ở
Pháp, ngày LỄ MẸ là ngày 25 Tháng 5 . Hôm nay mới 12 Mai 2003 mà tất cả mọi người đã bắt đầu xôn xao vui mừng chuẩn bị ngày lễ lớn
trong Hạnh phúc chung của những nguời con còn Mẹ. Riêng tôi, lòng
cảm thấy bùi ngùi nhớ về Mẹ. Tôi đã không còn cái Hạnh phúc có
Mẹ đúng mười năm rồi. Mười năm tròn đứa con bất hiếu đã mất Mẹ.
Hình ảnh Mẹ tôi cứ chập chờn trong trí nhớ với từng chuổi kỷ
niệm dài về Mẹ từ thuở ấu thơ cho đến ngày khôn lớn, trưởng
thành. Thời gian qua nhanh, nay đã trở thành ông Nội, ông Ngoại, thế
mà trong lòng tôi, tôi vẫn là đứa con nhỏ dại của Mẹ . Những khi
gặp hoạn nạn trong đời tôi thường gọi Mẹ để cầu cứu. Không giống
những nguời khác thường gọi Trời, gọi Đất, gọi Chúa, gọi Phật
hay kêu cứu một đấng thiêng liêng nào đó khi gặp điều không may,tôi
luôn luôn gọi Mẹ ơi, kể cả lúc Mẹ tôi còn sống, để được tai qua
nạn khỏi.
Làng xưa của tôi nghèo lắm nhưng đã hằng sâu trong lòng tôi những
thân thương bên cạnh Me. Tôi nhớ rõ nhà tôi có khu vườn thơ mộng đầy cây ăn trái nằm bên một nhánh sông của dòng Hương xứ Huế với bờ Bạch Đằng sớm đục chiều trong
Thủơ đó, tôi như con khỉ con thường đong đưa từ cành này qua cành nọ tìm trái chín trên cây. Thế ro^`i,mồt buổi trưa, đang đong đưa trên một
cành cây măng cụt, tôi đã đối đầu với một con rắn xanh, xanh như
một cành cây nhỏ. Rắn le lưởi dài cả tấc, nhìn to^i ,miệng rí từng
hơi như gió tho^? i Tôi run lên, ôm chặc cành ca^y .
Không biết làm gì hơn,tôi gọi Mẹ ơi! và con rắn quay đầu trườn đi
chỗ khác. Tôi hoàn hồn, thả tay rơi xuống đất như trái mít rụng.
Hình như hai tiếng MẸ ƠI đã cứu tôi thoát khỏi hiểm nguy.
Tôi nghì rằng ai đã đi qua một thời làm học sinh Đà nẵng thì không
thể không mê bờ sông Hàn,nhầt là học sinh Phan Châu TrinhTự trường
Phan Châu Trinh ra bờ sông Hàn không xa mấy, chỉ vài vòng xe đạp,
vài bước chân chim là chúng tôi có thể lửng thửng dạo bờ sông
những chiều trốn học. Bờ sông có một chiều dài để vui đùa không
dài mấy nhưng sao lang thang hoài vẫn không thấy chán. Gió biển,
gió sông dịu dàng thổi mát ruợi , rào rạc trên hàng phuợng thẳng
tắp. Hàng ghế đá, gánh quà rong mời gọi lũ học trò ít tiền
trong túi nhưng lúc nào cũng ham ăn quà vạtTợi và bạn bè thích
nhất là chiếc cầu gổ nằm cạnh cầu tàu Toà Thị ChịnhChiếc cầu
cao và dài khoảng bốn thuớc Du+o+'i cầu nuớc sâu và trong mát. Chúng tôi thuờng rủ nhau ra đây vào những trưa nắng gắt. Áo quần sách vở gói lại nhét dưới chân cầu, chỉ? cần cái quần xà lỏn là chúng tôi thoả thích vui đùa bơi lặn trong hồ tắm thiên nhiên tuyệt vời .
Một buổi trưa hôm đó, một buổi trưa của năm đệ lục Phan Châu Trinh nhớ đời, trong lúc đang đùa giỡn bơi lội bên bờ song,một thằng bạn
thách:" Ê, Sĩ, đố mày leo lên cầu plonger xuống nuớc, tụi tau phục
sát đất. Lúc đó thấy chiếc cầu không cao mấy, tôi hăng tiết vịt . Dễ ẹt, tau nhảy cho tụi bay coi.
Đứng trên ca^`u,nhìn xuống nuớc thấy cũng hơi o+'n,nhu+ng lỡ làm anh hùng rồi, không thể quay lui,tôi chúi đầu phóng xuống dòng sông ,
thân hình lao như một mũi tên .Tôi có cảm giác đang bay rồi nghe ầm
một tiếng như bể lồng ngực. Nước xoáy mạnh hút lấy thân hình tôi
và tôi không cò biết gì nữa.
Tôi tỉnh lai thấy xung quanh toàn màu tra('ng,cớ họng cứng như khúc
củi, khắp thân thể đau nhừ. Qua ánh sáng mờ mờ, tôi thấy có ai
ngồi cạnh , tay đặt lên chân tôi, mặt cúi xuống, tóc rối xoả dài,
tôi chợt buộc miệng gọi lớn: Mẹ ơi! Đúng là Me rồi. Người ngẩn
đầu lên, nét mặt bơ phờ chợt rạng rỡ. Mẹ ôm lấy tôi, nói trong hơi
thơ dồn dập:" Con đã khỏi rồi !" rồi .Mẹ xin y tá nuớc , thấm từng
giọt vào đôi môi khô nứt nẻ cu?a tôi. Tôi tỉnh dần dần rồi ôm chầm lấy Me tôi khóc nức nở.
Người ta đưa tôi vào bệnh viện Đà Nẵng từ 5 giờ chiều hôm qua, mãi
đến 4 giờ sáng hôm sau tôi mới tỉnh. Mẹ mừng rối rít, báo về nhà
cho Ba và em tôi biết. Tôi hối hận vô cu`ng ,cầm lấy tay Me méo mó
xin lô~i Me cười ,n.u cười thương yêu muôn thuở của tôi, Me nói như rót mật vào lòng: " con không có lỗi nhưng lần sau đừng chơi dại
nư~a,chẵng may có điều gì, Me chết theo con". Tôi thương Me quá , tự
hứa với lòng :"Con sẽ không bao giờ chết , Me sống đời với con".
Giữa năm Đệ Nhị tôi bị ṃôt cơn bịnh thập tử nhất sinh. Đi học về,
trời nắng chang chang bỗng đổ mưa. Tôi bị ướt dầm dề vì trận mưa
bất thường đó, lên cơn sốt dữ dội, thân nhiệt có lúc cao đến 40
độ C Hôm sau Ba Me đưa tôi đi khám bệnh tại phòng mạch ông Đốc CÁT,nằm ở đuờng Cô Giang,lúc bấy giờ rất nổi tiếng ở Đà Nẵng, ai
cũng biết. Sau bốn ngày chửa trị, bệnh không thuyên giảm mà còn
có phần nặng thêm. Cuối cùng tôi đuợc chuyển vào bệnh viện. Tóc
tôi càng ngày càng rụng .To^i không ăn được , chỉ uống mỗi ngày
một chút sữa. Mười ngày nằm bệnh viện tôi chỉ còn da bọc xu+o+ng .
Mẹ tôi còn thê thảm hơn, gầy nhiều vì đêm nào cũng ở lại ḅênh viện
chăm sóc cho to^i , hoảng hồn to^i hỏi Me tại sao ? Me nói Mẹ đến
chùa xuống tóc để cầu nguyên. cho tôi lành bệnh .Tôi chết điếng
cả nguời, thương tiếc mái tóc Me tôi, mái tóc đen tuyền như một gia~i
lụa muợt mà, mái tóc ṃôt thời, theo lời Ba kể, đã làm vương vấn bao
chàng trai xứ Qua~ng,mải tóc mà thuở nhỏ, mỗi khi đuợc ngủ với Mẹ ,
to^i thuờng nhỏng nhẻo lấy to'c che mặt để ngửi mùi thơm. Sau này khôn
lớn không còn đuợc ngủ chung với Me nữa, tôi thuờng hay len lén
thương thương nhìn Me mỗi khi Me ngồi chải tọc . Hình ảnh Mẹ ngồi chải tóc theo làn gió đong đưa đã in sâu vào lòng tôi từ thủơ nào tôi không nhớ rõ.
Tôi đau đớn nói với chính tôi . Mẹ ơi, con phải chóng lành ḅênh
để trả lại Mẹ, người Mẹ TUYỆT VỜI của con, mái tóc huyền muôn
đời như lòng Me thương con.
Không như thời bây giờ ,ngày sinh nhật của mọi người trong gia đình
đuợc trân quý để chung vui với nhau, thời của tôi ít ai trong gia
đình để ý đến ngày sinh nhật, nhiều khi quên hẳn . Vậy mà một hôm
Ba bảo nhỏ chúng tôi ngày mai là sinh nhật Me mình đi mua quà tặng
Me . Ba chọn mua cho Me xấp vải lụa màu vàng đa^.m, em tôi mua cho
Mẹ con chó lông xù, riêng tôi tìm hoài tìm huỷ chẳng biết mua gì tặng
Mẹ, cuối cùng tôi nghĩ ra đuợc mua một cuốn album để hình tặng Mẹ
và một bó hồng tươi. Ba còn mua thêm một cái bánh Sinh nhật, một
chai ruợu nhỏ, đèn cầy và một ký thịt heo quay. Chúng tôi hớn hở
đi về, lòng vui như mở hội. Buổi cơm tối bình thuờng như mọi ngày
đuợc Me dọn tươm tất trên bàn. Chúng tôi đã bàn kế hoạch chọc phá
Mẹ. Ba làm như vô tình đổ ly nuớc vào uớt c?a áo Me rồi vội vàng
vào phòng lấy bộ áo quần đẹp nhất để Mẹ thay . Mẹ ngạc nhiên
thắc mắc" Làm gì phải thay bộ đồ đẹp vậy anh?" . Bất ngờ Ba đem
thịt quay và ruợư ra rồi tuyên bố" MỪNG SINH NHẬT BÀ NỘI TUỚNG.
Mẹ như từ cung trăng rơi xuống " cám ơn cám ơn lòng tốt của quý
vị, thì ra hôm nay là sinh nhật của kẻ hèn này mà kẻ hèn này
quên mất" , tiếp theo là tiếng vui đùa nổ như bắp rang, vui như ngày
Tết. Ăn uống xong Ba lại dõng dạt tuyên bố: " Còn nu+~a , co`n nu+~a ... mu.c tặng quà bắt đầu". Tôi thắp sáng ngọn nến lung linh,
thằng em tắt ngọn đèn điện,tiếng vổ tay liên hồi. Quà của Ba được
ưu tiên tặng truớc. Me hồi họp mở quà. Xấp lụa màu vàng đậm dưới
ngọn nến lung linh sao mà đẹp lạ lùng! Ba nói" Em may áo dài mặc
thì trên thế gian này không ai đẹp bằng em". Mẹ cuời nhìn Ba" Khéo
nịnh! ". Ba cúi xuống hôn Mẹ. Lần đầu tiên tôi thấy Ba hôn Mẹ âu
yếm truớc mặt anh em chúng tôi. Hạnh phúc đâu đây len vào hồn tôi
và tôi đang mê say mái ấm gia đình. Thằng em phân bì:" Ba hun Mẹ mà
không hun con". Nói xong nó cuời, đem gói quà của nó đặt vào lòng
Mẹ, rồi nó dành mở, lôi ra con chó lông xù có cái kèn sau đít
bóp kêu te te. Ba Mẹ đều hôn nó để nó hết phân b`i . Quà của tôi là
quyển album có bảng danh dự của tháng học vu+`a qua. Me xoa đầu tôi mỉm cười. Tôi thấy Me vui khi nhận bó hoa hồng. Ngày ấy tôi chưa đọc quyển sách Bông Hồng Cài Áo của Thuợng toạ Nhất Hạnh nên tôi không biết tục lệ ở Nhật, trong ngày Lễ Mẹ, bông màu hồng tặng cho
những nguời còn Mẹ, bông màu trắng tặng cho những người mất
Mẹ . To^i thấy hình như Mẹ biết tục lệ này và Mẹ nói:" Tháng Năm
là tháng Sinh nhật của Mẹ và cũng là ngày Lễ Me. dành cho mọi
người , quà của con làm Mẹ nhớ về Bà Ngoại đang sống ở quê . Rồi
Mẹ run run cầm dao cắt bánh sinh nhật, khuông mặt Mẹ ửng hồng trong
ánh sáng toả ra từ mấy ngọn đèn ca^`y .Tồi thấy Mẹ là bà Tiên dịu
hiền nào đó của câu chuyện cổ tích xa xưa hiện về trong căn nhà
nhỏ bé nhưng đầy tình thân ái.
Sau đó mọi người yêu cầu Mẹ hát để tặng lại mọi người. Mẹ cuời,
khẻ hát ru con:" Dí dầu cầu dán (ván) đóng đinh,cầu tre lắc lẻo
gập ghềnh khó đi... à ơi . Công Cha như núi Thái Sơn ,Nghĩa
Mẹ như nuớc trong nguồn chảy ra,một lòng thờ Mẹ kính Cha, cho tròn
chữ Hiếu mới là đạo con A` . ơi...
Mẹ hát ru con như tiếng lòng tôi goi:
Sữa Mẹ ngọt nuôi con lớn
Tiếng nói đầu đời con gọi Mẹ ơi
Mẹ ơi! tiếng gọi từ thơ ấu
Ấm áp tim con suốt một đời
Từ thuở ngỡ ngàng đi chập chững
Mẹ là điểm tựa buớc chân son
Vừa đi vừa ngã trong tình Mẹ
Lớn thật nhanh cây mọc xanh chồi
Buổi chiều nắng ngủ trên cành phuợng
Tan học chờ con truớc cổng truờng
Bóng Mẹ chập chờn bên cửa lớp
Rộn ràng quen thuộc dáng thân thương
Con lớn khôn theo mùa chinh chiến
Non sông giục giã đó Mẹ ơi
Mẹ đâu còn biết ngày vui nữa
Lòng Mẹ buồn, suối lệ ngàn khơi
Tóc xanh bỗng chốc thành tơ trắng
Làm suối tình con chảy trở trăn
Mẹ ơi! tiếng gọi từ nhung nhớ
Là tiếng thiêng liêng tự muôn đời
Tôn Thất Phú Sĩ
Mẹ ơi (trích tập thơ ttps)
Tuổi học trò quan trọng lo âu hồi hộp vào những ngày thi cử, nhất
là thập niên 60. Con gái thì bình yên đi học nhưng với con trai ,
kết quả những kỳ thi trung học, đai học là yếu tố quyết định
tương lai. Chiến tranh và quân truờng đang mở rộng vòng tay chờ đón
nhưng thí sinh con trai không may thi rớt. Mỗi lần tôi đi thi là mỗi
lần Mẹ lo lắng đến ốm nhom, trông rất thê thảm. Ngoài s.ư mong muốn
cho tôi có một tương lai tốt đẹp đủ để sống với đời ; Mẹ lo nhất
là tôi phải vào lính . Mẹ sợ tôi bỏ thây nơi chiến trường hay trở
thành thương phế giống như tất cả các Bà Mẹ khác thời bấy giờ.
Mỗi lần tôi đi thi, tôi không nghĩ thi cho tôi mà thi cho Mẹ .Còn
chừng một tháng đến ngày thi, Mẹ lo cho tôi từng bửa cơm sao cho đủ
chất bổ duỡng , rồi thuốc bổ óc, bổ máu, bổ thần kinh ... Có nhiều
lần tôi cằn nhằn không chịu uống. Mẹ phải dỗ dành, Mẹ uống một
viên, tôi uống một viên. Biết rằng TỔ QUỐC lâm nguy thì toàn dân
phải có trách nhiệm bảo vệ, thanh niên là rường cột nuớc nhà,
giặc đến nhà đàn bà phải đánh nhưng làm sao hơn khi tình Mẹ thương
con là bao la như vậy. Xin đừng trách nguời Mẹ khi ngày ngày Mẹ
lặng lẻ nhìn những đám tang đi qua, quan tài phủ màu cờ ...Sợ hãi
nghĩ đến nỗi đau tận cùng nếu phải mất con. Lòng yêu nuớc và
lòng Mẹ xin để cho con tim phán xét.
Thời trung học không có một kỳ thi nào mà Mẹ không đi theo con.
Trong phòng thi tôi thấy thấp thoáng Mẹ cười , nụ cười tươi mát như
trao cho tôi niềm tin, giúp trí tôi minh mẩn hơn. Lòng Mẹ bao la như
biển Thái Bình dạt dào, tha thiết như vừng trăng rằm mùa Thu, trong
tôi tiếng nói và chữ viết không đủ để ca tụng LÒNG MẸ.
Kỳ thi nào Mẹ cũng mong tôi thi đỗ, thế mà có một kỳ thi Me sợ
tôi thi đỗ, đó là kỳ thi vào truờng Sinh Viên Sĩ Quan Hải Quân. Khi
nộp đơn thi tôi trấn an Mẹ:" bạn bè rủ, con nộp đơn thi cho vui
thôi, con không có trở ngại việc học, con không đi lính đâu". Mẹ im
lặng không nói gì nhưng tôi biết Mẹ lo lắng.
Một buổi chiều Xuân năm đó, trời nắng trong và mát, hoa đào, hoa
mai nở rộ bày bán tưng bừng dọc theo đuờng Trần Hưng Đạo HUẾ, tôi
từ truờng ra, không về nhà vội, thả bộ qua cầu Truờng Tiền để mơ
mộng. Tôi chợt thấy một toán thanh niên đồng lứa tuổi tôi trong bộ
đồng phục Hải quân rất dễ thương và giang hồ làm sao! Vốn ưa
thích du lịch qua biển nọ sông kia, lại bị ảnh huởng con dế mèn
phiêu lưu của Tô Hoài, hình ảnh những sinh viên sĩ quan áo trắng ám
ảnh tôi từ hôm nay .Tôi mơ cùng con tàu vượt trùng dương về những bờ bến lạ . Thế là cuối năm học tôi theo bạn nộp đơn thi vào Hải Quân.
Miền Trung thi tuyển 103 sinh viên, lấy 13 nguời . Địa điểm thi là Sơn
Trà Hải khu Đà Nẵng. Tôi không ngờ tôi thi đậu. Tôi cương quyết bỏ
truờng , bỏ lớp, bỏ ngành y dài đăng đẳng để đi làm người thuỷ
thủ cho thoả mộng giang hồ. Me khuyên tôi thế nào cũng không được.
Ba Me tôi buồn lắm, kể cả thằng em sắp vào đại học cũng ngăn cản
tôi. Trong thời gian chờ nhập ngủ, không còn tiếng cười trong gia
đình tôi, mọi nguời trở nên yên lạng .Mo^.t hôm Mẹ đeo vào cổ tôi một dây chuyền có lá bùa hộ mạng. Me nói Me thỉnh lá bùa này của
một vị sư trong chùa, lá bùa kỵ thuỷ giữ gìn mạng sống cho tôi
trong đời làm thuỷ thủ. Tôi không tin nhưng vẫn đeo cho Mẹ yên lòng.
Sau này tôi may thêm vào lá bùa hình Me tôi và suốt đời đeo nơi cổ
cho đến bây giờ.
Ngày tôi xuống tàu đi Nha Trang nhập ngủ, nuớc sông Hàn dâng
cao,trời mưa , gió lạnh. Hình ảnh Ba Me và em tôi đưa tiễn mờ dần
khi chiếc tàu từ từ rời cầu tàu ra xa, xa da^`n Mẹ tôi, nguời Mẹ yêu quý của tôi đang khóc như chính lòng tôi đang khóc nghĩ đến người thân.
Tháng Năm là tháng Sinh Nhật và cũng là tháng giỗ Mẹ tôi. Mẹ tôi
mất khi người tròn 70 tuổi. Ngày tiễn đưa Mẹ ra nghĩa trang thành
phố Courcouronnes, nơi gia đình tôi cư ngụ, hai hàng cây bên đuờng nở
toàn hoa trắng. Dòng sông Seine uốn khúc chạy quanh, hoa trắng rơi
như hoa bụi bay suốt con đuờng đưa Mẹ đến nơi an nghỉ cuối cùng.
Thành phố đang chuẩn bị đón ngày Lễ Mẹ. Thân thể tôi lạnh băng như
không còn dòng máu lưu thông, hồn tôi quấn quít bên quan tài Mẹ. Tôi
không tin, nhất định tôi không tin, một ngàn lần , một vạn lần tôi
không tin là Mẹ đã bỏ tôi ra đi vĩnh viễn. Tôi nghĩ Mẹ đi chơi một
chút, chốc nữa Mẹ về với con. Và đến bây giờ tôi vẫn còn nghĩ vậy.
Nhân ngày Lễ Mẹ, tôi tham lam muốn gom tất cả những ca tụng về Mẹ
của mọi nguời để dành riêng ca tụng MẸ TÔI.
MẸ ƠI ! con muốn gọi Mẹ đến hơi thở cuối đời.
Paris Ngày Lễ Mẹ
12-05-2003
Tôn Thất Phú Sĩ


