|
Publié le 25/04/2007 à 07:31
Par haiquan
Một vài cảm nghĩ về cuốn sách Đi Hết Một Dòng Sông
Tôi đã nhận được và đã đọc cuốn Đi Hết Một Dòng Sông, tác phẩm mới nhất của nhà văn Tam Giang, tức cựu Hải Quân Thiếu Tá Hoàng Đình Báu, thuộc khoá 11 Đệ Nhất Bảo Bình gửi tặng. Nếu chúng ta say mê Truyện Kiều, thương nàng Kiều má hồng phận bạc, phải trải qua 15 năm luân lạc khiến ai đọc cũng phải ngậm ngùi, thì qua tác phẩm Đi Hết Một Dòng Sông, chúng ta được nhà văn Tam Giang thay cô Dung (nhân vật chính trong truyện) kể cho nghe một cuộc hành trình đầy gian khổ kéo dài hơn 60 năm. Cuộc hành trình từ Bắc xuôi Nam rồi vượt biên sang Anh, rồi sang Mỹ. Sau cùng từ Mỹ trở về thăm Việt Nam, quay ngược lại dòng sông cũ. Dòng sông ấy không những trải dài khắp ba miền đất nước mà còn băng qua đại dương. Hành trình của cô Dung nằm chung trong hành trình của một triệu người di cư từ Bắc vào Nam năm 1954, hành trình vượt biên tìm tự do của hàng triệu người sau 1975, và sau cùng lại trở về nguồn, quay ngược lại lộ trình lúc ra đi, về nơi xưa với dấu yêu ngày cũ. Dù độc giả có phải là ngưòi Bắc di cư hồi năm 1954 hay không, dù là dân thường hay đã khoác áo quân nhân QLVNCH thuộc quân binh chủng nào cũng thấy thấp thoáng đâu đó có bóng dáng mình trong truyện vì tác giả có bộ óc nhớ dai và dạt dào tình cảm. Nhìn lại cảnh cũ nơi xưa, đến đâu, Hoàng quân cũng kể cho chúng ta nghe những chiến tích oai hùng của tiền nhân, những địa danh, những kỳ tích trong lịch sử, những vết tích bi thương do sự cuồng tín man rợ của loài quỉ đỏ gây ra, những nghẹn ngào uất hận trước những hy sinh cao cả của các bạn đồng đội, đồng khoá. Đọc tới chương nào cững thấy trích dẫn các điệu hát, câu hò, những áng thơ, cứng như thép, đẹp như kim cương, mềm như tơ trời, nõn nà như nhung lụa. Những vết tích các trận chiến lừng danh của đủ mọi quân binh chủng VNCH. Những kỷ niệm đầy ắp mộng ban đầu của một thời vàng son trai trẻ. Đọc Đi Hết Một Dòng Sông, tôi đã liên tưởng đến hai cuốn sách mà tôi thích, cuốn Dòng Sông Định Mệnh của nhà văn Doãn Quốc Sỹ và cuốn Quê Nhà 40 Năm Trở Lại của anh Phan Lạc Tiếp, bạn đồng khoá với tác gỉa. Tuy văn phong của ba người khác nhau, ba câu chuyện cũng khác nhau, nhưng lại có một nét tương đồng : những mạch văn chảy từ trái tim, bộ óc nhân hậu xuống ngòi bút. Điều đặc biệt hơn là nhà văn Tam Giang đã chiụ đựng tai nạn bi thảm cho gia đình khi vượt biên, mà văn phong trong các tác phẩm của anh vẫn dung dị, trong sáng, đầy ắp ân tình đối với những người thân thuộc, đồng bào và quê hương. Viết đến đây tôi lại nhớ đến vài câu thơ của thi sĩ Cao Tần.
Gửi cho anh viên sỏi nhỏ bên đường Anh sẽ đọc ra muôn nghìn lối cũ Gửi cho anh vài nhánh cỏ quê hương Anh sẽ đọc đất trời anh đã thở…..
Gập sách lại, tôi mường tượng ra 320 trang sách của nhà văn Tam Giang vừa viềt ra như những giọt nước mưa theo dòng sông trôi ra biển, rồi laị bốc thành mây bay về nguồn, đồng thời là những dòng nước mắt chan hoà khóc thương cho mình và các người cùng một lứa bên trời lận đận.. . và cho tất cả người Việt chúng ta. Tôi rất mừng thấy rằng Anh Báu đã cho độc giả biết nhân vật chính trong truyện, chị Dung đã tìm được chân hạnh phúc nơi Thiên Chúa và bây giờ như con Hải Âu vỗ cánh bay cao trong một bầu trời đầy nắng ấm. Kính bút,
Nguyễn Hưng Quảng
Đệ Nhất Song Ngư Ngày 20 tháng 4, 2007
Publié le 18/04/2007 à 20:04
Par haiquan
Đi Hết Một Dòng Sông. Tác phẩm thứ bảy của Tam Giang Hoàng đình Báu. Anh Tam Giang, Hoàng đìmh Báu, người bạn Hải Quân cùng khoá với tôi, vừa in xong cuốn truyện dài mang tên Đi Hết Một Dòng Sông và sẽ cho ra mắt trong nay mai. Đây là cuốn sách thứ bảy của anh kể từ tập thơ Mẹ Và Quê Hương xuất bản năm 1999. Như vậy coi như mỗi năm, trung bình anh có một cuốn sách trình làng. Làm việc như thế, anh quả là người đang sung sức. Càng viết càng hưng phấn. Những cuốn sách trước có khi là tuyển tập in chung với những người khác, tuỳ bút, hay là thơ. Tất cả, với tôi, đó là những nỗi niềm sâu kín nhưng đơn lẻ cần được giãi bày và đặc biệt chúng như những phác thảo, dò đường, viết cho quen tay. Người đọc bắt gặp trong những trang sách của anh nhiều nét tươi mát của những đoá hoa, đôi khi có lẫn những lá cành thô cứng. Bút pháp có nhiều đoạn nuột nà tuôn chảy, nhưng cũng không thiếu những chỗ ngập ngừng, ngần ngại. Nhưng với cuốn mới này thì khác. Khác hẳn. Tác giả đã trình làng một công trình gọn ghẽ tươi mát, nội dung phong phú với bút pháp lôi cuốn hơn nhiều. Đó là cuốn tuyện dài Đi Hết Một Dòng Sông, 320 trang, gồm 15 chương. Mỗi chương là một vấn đề, với số trang tương đương, từ 20 tới 30 trang, nhưng những vấn đề trong những trang sách ấy cuốn hút, xô đẩy nhau không dứt. Điều ấy chứng tỏ tác giả nắm rất vững dòng chảy của tâm tư và làm chủ hoàn toàn được ngòi bút. Những trang sách ấy là chuyện kể về đời mình của một người đàn bà, xưng “tôi”: “ Tôi sinh năm 1949 tại Kiến An, Hải Phòng, miền Bắc Việt Nam… Tôi được đặt tên là Sữa, còn em tôi tên là Mun. Có lẽ quê tôi có nhiều cây hoa sữa hoặc tôi có làn da trắng sao đó mà mẹ tôi thường gọi tôi là con Sữa… Nhưng trong giấy khai sinh tôi tên là Ngọc Dung… Năm 1954 hiệp định Geneve chia đôi đất nước ngang vĩ tuyến 17. Miền Bắc theo chế độ cộng sản do ông Hồ chí Minh lãnh đạo, còn miền Nam theo chế độ dân chủ do ông Bảo Đại làm quốc trưởng, sau đó được ông Ngô đình Diệm thay thế. Kết quả là hàng triệu người Bắc vô Nam tìm tư do.. . ” Như thế, năm 1954, cô bé Bắc Kỳ, từ Bắc vào Nam mới có 5 tuổi. Cô lớn lên cùng với sự hình thành của Việt Nam Cộng Hoà. Cô đã trưởng thành trong xã hội này và nổi trôi theo xã hội này qua Những Ngày Thơ Âu, (1) ở nhà giúp mẹ săn sóc các em, rồi chưa đủ lớn cô đã xin đi làm phu đồn điền cao su để trợ giúp gia đình. Tuổi Yêu Thương, Sóng Gió Cuộc Tình cũng như chứng kiến người Mỹ đến, cô đi làm sở Mỹ, rồi Đồng Minh Về Nước, những lao đao khi miền Nam thất thủ, những toan tính ra đi, mười chết một sống khi vượt biển tìm tư do.Những ngày đói khát vô vọng trôi trên mặt biển, rồi được tàu Anh vớt đưa vế Luân Đôn. Những ngày sống cô quạnh trong thành phố đặc nghịt sương mù. Cô vui thích, lạ lùng khi nhìn tuyết rơi đầy đất, nhưng cùng lúc cô ao ước được đi đứng, nói năng giữa cộng đồng người Việt trong một vùng nắng ấm. Cô thèm Đi Mỹ. Tới Mỹ, cô đi trong thành phố Santa Ana, bao nhiêu là người Việt, ồn ào tiếng Việt và ngập đầy những hàng quán, mùi thơm của phở, của những nhà hàng Việt Nam. Cô muốn ớ lại Mỹ, và cô được một kẻ hào phóng dẫn đi chơi Las Vegas choáng ngợp hàng triệu nhưng ngọn đèn. Tại đây, mộng ước được là người Mỹ của cô thành hình như một cuộc chơi. Từ đó cô Dung, da trắng như sữa, lăn xả vào cuộc sống vội vã ở Nam Ca li. Cô bị cuốn hút vào việc kiếm sống cũng như chìm ngợp trong những cám dỗ ăn chơi. Cô chứng kiến những mảnh đời lên xuống mau như nước thuỷ triều. Mới hôm nào người tình của cô đi xe mới cáu cạnh, nói tiếng Anh, tiếng Mễ lưu loát, điều hành một hệ thống may mặc có cả trăm người làm, tiền tiêu như nước. Rồi cũng chính người đó, vung tay quá trán, tính toán sai lầm, trở nên khánh tận, hoá ra kẻ vô gia cư, lang thang đầu đường xó chợ, ngẩn ngơ không còn biết mình là ai. Và trong khối ngưòi Việt tha hương ấy lớn lên cùng với những thành công về nhiều mặt, con cái trưởng thành, là những chuyên viên lỗi lạc trong nhiều lãnh vực kỹ thuật cũng như cả về chính trị, kinh doanh, nhưng nỗi hoài hương hầu như là một căn bệnh, tuy nhẹ nhàng, nhưng luôn ám ảnh mọi người, nhất là những người đã lớn lên từ quê hương xa cũ. Cô Ngọc Dung cũng mang tâm trạng đó, nên như rất đông người Việt nơi hải ngoại, cô đã Về Việt Nam, đi thăm những người thân quen, những nơi cô đã sống. Và cô đã đi Tư Nam Ra Bắc, Tìm Lại Chốn Cũ, nơi mà thân mẫu cô đã được sinh ra. Cô đã thấy những nỗi khốn cùng và cả những oan khiên của người dân miền Bắc, nhưng éo le thay chính họ lại là những kẻ đã đánh thắng Miền Nam. Không phải chỉ riêng cô, những người từ hải ngoại về thấy thế, nghĩ thế, mà cả những người miền Bắc cũng nghĩ thế, đau đớn mà thấy thế. Biết ra nỗi oan trái này thì mọi sự đã quá muộn màng. Bởi thế hầu như những cuộc trùng phùng của kẻ ở người đi, từ Nam ra Bắc, đâu đâu cũng ngập những hàng nước mắt. Trong tâm trạng đó cô và con trai của cô cũng đã thương sót, hoà mình vui chơi với những đứa trẻ không nhà, bơ vơ đầu đường xó chợ ở Việt Nam. Những đứa trẻ chỉ có một ao ước đơn sơ là được ăn một bữa cơm no. Biết thế, cô như phần đông những người Việt nơi hải ngoại, đã tằn tiện, chắt bóp để cưu mang thân quyến. Và khi người cộng sản Việt Nam, nhìn ra sự sai lầm của họ, họ “ mở cửa”, đất nước đã đón nhận bao nhiệu là cơ may, là của cải từ bốn phương đổ về, trong đó có biết bao nhiêu là mồ hôi và nước mắt của những người xa xứ chúng ta. Và hơn ai hết, những tham ô, truỵ lạc khủng khiếp lại chính là những người cộng sản, có cả những căn bệnh trầm kha, HIV trước đây chỉ thấy ở những nơi được coi là đồi trụy của xã hội tư bản. Và nhiều vấn đề xã hội phiền hà khác cũng được tác giả nói đến, trộn lẫn những nỗi niềm của cô Dung, cô Sữa suốt bao năm dài, với bao nhiêu là khổ lụy trùng hợp với sự hiện hữu của Việt Nam Cộng Hoà từ ngày thành hình đến khi sụp đổ. Từ đó, một cách tình cờ, người đọc nghĩ rằng : cô Sữa xinh đẹp và ngây thơ kia, phải chăng chính là hình ảnh trù phú và ngay thẳng của Việt Nam Cộng Hoà đã phải đối đầu với những gian manh, lừa lọc của cả bạn lần thù ? Phải chăng đó chính là điều mà tác giả muốn ký thác, chia xẻ cùng độc giả. Với cô Dung, cô Sữa, biết bao éo le, khác biệt lồng trong những cuôc tình. Nhưng mối tình đầu của cô với người thanh niên cùng xóm, sau bao chia lià, họ đã mừng mừng, tủi tủi gặp lại được nhau ở miền đất tự do này. Họ đã bồi hồi đến với nhau như một cuộc trở về, xoá đi hết những phiền hà. Họ yêu nhau như những ngày non trẻ. Nguời đàn ông sẵn sàng từ bỏ gia đình hiện có, bỏ vợ con để quyết xây dựng lại, chung sống với người tình xưa. Nhưng Ngọc Dung đã nghĩ khác. Cô nghĩ đến người vợ sẽ mất chồng, những đứa con sẽ mất cha. Sau nhiều suy tư, cô đã tình cờ tìm được nguồn an ủi khi đến với tôn giáo, an vui với tình thương yêu của Chúa, với những người đồng đạo. Cô nghĩ được như thế phải chăng cô Sữa, hay Ngọc Dung ngày nào giờ đã không còn trẻ nữa. Những sôi nổi một thời đã theo thời gian mà chìm lắng. Cô như một con thuyền đã miệt mài trôi trên mặt sông, từ nơi khởi nguồn, qua bao thác gềnh, cho đến khi con sông đã sắp tan vào lòng biển rộng. Người đàn bà ấy như bao nhiêu người đàn bà cùng lứa tuổi, đã cùng kinh qua những đoạn đường gian khó nhất trong dòng sinh mệnh của dân tộc chúng ta. Những buổi ngồi soi gương, người đàn bà thời đại ấy đã thấy là da mình không còn mịn màng, sáng tươi như những ngày son trẻ, tóc đã có những lọn điểm sương. Tuổi già đang đến, và người đàn bà ấy đã nói : “ Tôi đã yên phận, đã thấy được hạnh phúc cuối cùng, cũng như tôi đã đi hết một dòng sông”. Cuốn sách đã hết ở những hàng chữ này. Tôi đã khép sách lại mà như thấy quanh mình mênh mang gió thổi, và trước mặt là một vùng biển xanh trong êm đềm. Là người bạn đã cùng có với anh những ngày dài trên sông nước quê nhà, tôi còn thấy nhiều điều khác nữa. Tôi thấy trong những trang sách, những giòng chữ của anh vẫn ngời lên những hình ảnh, ngập tràn những kỷ niệm về quê hương, về bè bạn, về những con sông mà chúng tôi đã ngày đêm tuần tiễu, nơi mà bao nhiêu bè bạn của chúng tôi đã nằm xuống, chìm sâu. Nhưng gành đá đẹp rất hoang sơ, một thời nào đó của bờ biển Việt Nam mà trên các trục tuấn dương chúng tôi đã đi qua hay cho tàu ghé lại nghỉ chơi. Ở những đoạn văn như thế, có khi là của anh, có khi là của những bạn cùng khoá mà anh yêu quý, anh đã khéo léo ghép vào, làm cho cuốn sách càng trở nên phong phú. Sự nhắc nhở ấy đồng thời còn cho chúng ta thấy ở anh là một con người đôn hậu, một người đi biển, xa biển mà chẳng thề nào quên những ngày lênh đênh, gian nan xa cũ. Với trí nhớ ấy, với tâm tình ấy, chắc chắn anh không thể nào quên cảnh huống bi thương có một không hai trong thảm nạn của thuyền nhân đã xẩy đến với chính gia đình anh. Kỷ niệm ấy anh đã ghi ở trang đầu sách : “ …Kính dâng hương hồn vợ và bốn con cùng 53 thuyền nhân vượt biên ngày 7 -5-1983 tại cầu Chữ Y, Sài Gòn”. Thời gian này là cao điểm của phong trào vuợt biển. Hàng ngày nơi hải ngoại chúng ta nhận đưoc những tin buồn từ vùng biển dữ dội về. Hải tặc và những bất an về sóng gió biển khơi, về tình thương của con người mỗi lúc mỗi thu hẹp lại. Nhưng nào có ai hay một tin khủng khiếp, Việt Công đã xả súng bắn thẳng vào chiếc ghe vượt biên ở cầu Chư Y, ngay cửa ngõ Saì Gòn, làm gần 100 người thiệt mạng, máu nhuộn đỏ cả một khúc sông và nhiều ngày sau xác người vẫn chưa vớt hết. Cả Sàì Gòn kinh hoàng. Các hãng thông tấn lớn trên thế giới như BBC, VOA đầu đồng loạt loan tin và rất ngỡ ngàng về sự giã man, tàn bạo của người Cộng Sản Việt Nam đối với chính những đồng bào của họ. Tại sao phải bắn như thế? Khi đã phát giác chiếc ghe vượt biện trên sông, bắt giữ lại đâu có khó khăn gì. Tôi cũng đã lặng đi rất lâu khi nghe tin này mà có đâu ngờ sự việc tàn bạo, kinh khiếp ấy đã xẩy ra cho gia đình người bạn cùng khoá với tôi là anh Hoàng đình Báu. Một cựu sĩ quan Hải Quân, cựu hạm trưởng ra tù, đã được người ta móc nối để đem tàu ra khơi. Việc mua bãi không sòng phẳng sao đó, bờ tả, bở hữu tranh ăn, công an đã nhẫn tâm xả súng bắn thẳng vào con thuyền vượt biên ngay ở cửa ngõ Sài Gòn. Trong bao nhiêu trang sách đã in, Hoàng đình Báu chưa nhắc đến nỗi đau này. Bây giờ, ngòi bút đã thuần, lòng anh đã lắng, tôi tin rằng một ngày nào đó không xa, chúng ta sẽ được đọc, được thấy Hoàng đình Báu trình bày câu chuyện của gia đình anh, một câu chuyện bi thương nhất, tàn bạo nhất của thảm nạn thuyền nhân. Một nỗi bất hạnh đắng cay, hậu quả của một cuộc chiến tranh oan nghiệt đã xẩy đến trên quê hương mình mà kẻ chủ mưu tàn độc không ai khác là chính những người cộng sản Việt Nam. Dù có gian ngoan cách nào, làm sao kẻ giết người man rợ kia có thể phủi tay chối cãi. Nhân chứng còn đó là anh., Tam Giang Hoàng đình Báu. Chúng ta hãy gắng chờ. Và bây giờ chúng ta hãy để lòng thanh thản để cùng cô Ngọc Dung, cô Sữa đi theo những đoạn đường của đời cô, như con thuyền đã lần trôi theo con nước, Đi Hết Một Dòng Sông. (1) Những câu viết hoa là tên những chương, đoạn trong cuốn sách.
Phan Lạc Tiếp
|
|
<
|
Avr. 2007 |
>
|
| L |
M |
M |
J |
V |
S |
D |
| | | | | | | 1 | | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | | 30 | | | | | | |
Noter ce blog :
1 connecté
13933 visiteurs
Ce blog est classé 2386ème
Score de ce blog : 1,6
|