PS 1964- Tân Châu

ĐỌC THƠ TÔN THẤT PHÚ SĨ
NỖI NHỚ CHẬP CHÙNG
 
Tôi có cơ duyên được đọc thơ của anh Tôn Thất Phú Sĩ trên Website của  anh  . Và nhân đó được đọc bài viết của các bậc cao thủ Hàn Lâm viết về tác phẩm của  anh , như GS NGUYỄN THÀNH LIÊM , Nhà văn DOÃN QUỐC SỸ , nhà văn TẠ XUÂN THẠC và Nhà Thơ VIỆT HẢI . Tôi xin nói ngay là , qua mấy bài đầu , tôi gặp bài " NẾU " , tôi thấy lòng tôi hưng phấn , tôi tâm dắc nhất là :
 
" Nếu đời là bể khổ
Có khổ mới nên người
Ai không một lần khổ
Đời đâu có gì vui " 
 
( NẾU )
 
Sau đó tôi thấy toàn bài " NẾU" đã được nhắc lại trong các bài bình của các tác giả lớn ! Như vậy là từ các nhà bình thơ cho đến một độc giả trong đại chúng như tôi đây , ai cũng thấy bài " NẾU " đã nói lên đúng cái thân phận con người , bởi đời là bể khổ, cuộc sống là trầm luân mà !
Là một người đã hơn một lần khổ , tôi càng thấm thía câu : Không khổ không vui !  
Giáo sư NGUYỄN THANH LIÊM đã trích dẫn nhà văn MỸ Matthew Arnold , rằng  chúng ta " sẽ quay về với Thơ để giải thích cuộc đời cho chúng ta , an ủi chúng ta và nâng đở chúng ta " Tôi thích như thế hơn , và theo tôi thấy , nhà thơ TTPS đã làm điều đó , qua các câu đoạn và bài sau đây :
 
" Hoá ra mình còn nhớ
Té ra mình còn thương "
 
( Vẫn còn thương )
 
" Lạ quá tại sao ta vẫn yêu
Màu nắng hoàng hôn nhạt bóng chiều
Nhà ai thở khói nhoà sương lạnh
Bên cửa mẹ già mắt đăm chiêu "
 
" Cho đến bây giờ vẫn còn thương
Khi mùa xuân ấm đến trong vườn
Muôn vạn chồi xanh vừa thức giấc
Nhớ mãi người  em chung mái trường "
 
Cứ thế đời ta mãi cứ yêu
Yêu mẹ , yêu em ... yêu thật nhiều
Yêu cả đất trời cùng một lúc
Cho đến cuối đời ta vẫn yêu "
 
( Lạ quá tại sao ta vẫn yêu  )
 
Ta vẫn còn yêu là ta vẫn trẻ ! Tôi đã có dịp nói với anh TTPS là bên Mỹ này , người ta vớt vát bằng câu " Young at heart " đó . Tôi càng thích khi đọc bài " Tình yêu 60 " trong đó , anh nói về thiên chức  của Bà lo cho cháu nội , cháu ngoại . Anh nói về tình yêu ở tuổi làm Ông Bà .Tôi nghĩ ở cái tuổi  60 mà còn nói với nhau như sau đây thì thật đáng làm gương cho hậu thế :
 
" Mái tóc ngày xưa đó
Giờ trắng cả đường ngôi "
 
" Tình đầu tình khờ dại
Cuối đời tình nên thơ "
 
" Mùa Thu lá vẫn rụng
Tình nồng vẫn thuỷ chung "
 
" Tình yêu tuổi 60
Biết nói sao cho cùng
Một sáng mai thức dậy
Bỗng thấy đời dễ thương "
 
( Tình yêu 60 )
 
Cảm ơn anh đã nhắc cho mọi ngườơi là  Đời Vẫn  Đẹp . Tôi tin rằng nhiều độc giả ở tuổi " Cổ Lai Hy " sẽ tán thưởng các câu :
 
Từ độ quen nhau rộn tiếng cười
Nhìn nhau xinh xắn  đoá hoa tươi
Trái tim dấu kín điều chưa nói
Ẩn những ân tình trên bờ môi
 
Ngọn lửa hồng phơi phới trong lòng
Thương em duyên dáng nét đan thanh
Tình yêu đến tưởng như vô tận
Mỗi một ngày là một đợi mong
 
Đời thì đẹp nhưng không vĩnh viễn
Chiếc Lá vàng rơi ... ghế công viên
Trời không yên trong ngày mưa bão
Tuổi nào còn mãi với thời gian
 
Đôi khi trộm nhìn em ta thấy
Đôi mắt thơ ngây đã đổi màu
Mái tóc buông lơi ngày son trẻ
Bỗng thành mây trắng thoáng bay mau
 
Cuối đời giấc ngủ không còn mộng
Trời vẫn xanh xanh mãi trong hồn
Bỏ lại đằng sau tình diu vợi
Hạt bụi mờ trong cõi hư không
 
( Đời thì đẹp )
 
Đời thì đẹp , nhưng đời chưa hết " lung linh " mà ! Ý thơ ; lời thơ của  anh gom vào hai chữ này chăng ? Có lẽ  anh đã gặp nàng Muse của  anh trong một khung cảnh hư ảo  như thế này :
 
"...Đời tôi đó đầy tuyết rơi nắng cháy
Chợt vui mừng bắt gặp giữa rừng hoang
Con thú nhỏ lang thang bên bờ suối
Từng bước thầm tôi góp nhặt vần thơ
 
Sinh nhật tôi mùa thu về gõ cửa
Tặng món quà làn gió lạnh se da
Tóc mượt mà võ vàng trôi trên lá
Thương mùa thu không biết tự bao giờ "
...
 
 (Sinh Nhật 60 )
 
Để viết bài giới thiệu này , tôi phải lần theo bước anh , khi anh tiếp tục góp nhặt , do đó tôi không rõ , có phải nơi  các Thi sĩ , thơ là một thứ nhựa sống tràn ngập cơ thể , rồi phải cho tuông trào , không th,ê nào ngăn được . Bởi vì có cái gì đó làm cho :
 
Bỗng dưng sáng nay thức dậy
Nắng hè trốn trong chòm mây
Hàng cây bên đường nghiêng ngả
Bồn chồn lòng ta say say
 
Như có điều gì bí ẩn
Thổn thức tận đáy lòng sâu
Nỗi buồn len vào mạch máu
Gặm nhấm hồn ta từ lâu
 
Tuổi đời xưa như trái đất
Sao còn mơ mộng viển vông
Để cho cơn đau đeo đuổi
Len lỏi đi vào cõi thơ
 
Hành ta luôn luôn nhức nhối
Chỉ mong sóng nước vỡ bờ
Nhưng ta vẫn vươn sức sống
Vẫn mãi đi hoài trong thơ
 
Tại sao nguồn cảm hứng phải tuông thành thơ ? Là vì :
 
Bởi thơ là viên thuốc đắng
Chữa lành con bệnh thẩn thờ
Bởi thơ là viên ngọc quí
Để dành cho mối tình mơ
 
Bởi thơ là niềm chân thật
Không bao giờ ta nghi ngờ
 
( Buổi sáng thức dậy bị nhức đầu )

Nhưng  tôi dám quả quyết  , tình mơ lãng mạn không phải là chất thơ duy nhất nơi con người đã từng là một Sĩ Quan Hải Quân / Quân Lực Việt Nam Cọng Hoà :

Xôn xao lối cũ tìm về
Thênh thang mộng đẹp bốn bề lên ngôi
Thơ tình nhỏ xuống bờ môi
Rớt rơi trên những cung đời giăng tơ
Chợt nghe một thoáng ngẩn ngơ
Hình như có một vần thơ đợi chờ
Người ơi xin chớ hững hờ
Hãy nương theo gió đôi bờ có nhau
Ta chừ hẹn ước mai sau
Triền miên sóng vỗ con tàu ra khơi
Buồn vui biển vẫn gọi mời
Trời xanh muối mặn một đời khát khao
Lặng thinh ngồi đếm trời sao
Thuyền mơ ghé bến biết bao nhiêu tình
Mênh mông một cõi riêng mình
Trăng trôi đầu núi nghiêng nghiêng chập chùng

(  XIN CHỚ HỮNG HỜ )

Như thế quả là lúc nào trong tâm hồn nhà thơ của chúng ta , cũng có một vần thơ đợi chờ . Để nói lên rằng hồn thiêng sông núi luôn luôn là con suối nguồn cho cảm hứng , và cái nỗi ray rức xa cách đôi bờ , nhà thơ luôn luôn mang nặng trong hồn .
Bạn đọc ắt đã từng nhận thấy trong nhạc , trong hội hoạ , có khi trong văn xuôi , nhưng đặc biệt là thi phú , có  khi nhà thơ viết một câu , một chữ , rồi thì người một viết mười người đọc và có một trăm cách hiểu ... Ví dụ như bài thơ sau đây của TTPS :
"
Một ngọn nến chập chờn tầm gió thổi
Tuổi 60 đời chưa hết lung linh
Thôi xin được bình yên làn sóng nhỏ
Một chiều thu thuyền lặng lẽ ra khơi  "...

(Sinh Nhặt 60 )

Vậy hiểu thế nào cho đúng cái thông điệp của nhà thơ đây ? Phải chăng thi sĩ đã tóm gọn trong câu thứ tư những điều trăn trở của một triết gia , trước viễn ảnh sẽ lìa đời một ngày nào đó . Nhưng tôi thấy ởi đây có sự chấp nhận chứ không có  trăn trở
Không trăn trở , nhưng vẫn ray rức , chừng nào ta vẫn còn trên cõi đời này  Hảy đọc các đoạn thơ dưới đây , tác giả làm vào tháng 8-1964

" Nước bạc thượng nguồn tuông về biển
Ngất ngây ngọn đuốc sáng về đông
Ta đi mơ ước tình sông núi
Phơi phới tình ta nợ núi sông

Biết đến bao giờ ... ta hỏi ta
Bên kia ngọn núi tít mù xa
Phù sa mặn ngọt bờ sông Cữu
Ta gởi về em nỗi nhớ nhà "

Nhưng đấy là hai đoạn cuối của một bài thơ , nhan đề :(  TỪ SÔNG SEINE ĐẾN DƯƠNG TỬ ) mà tiếp đây là đoạn đầu

" Nắng ở trời Tây lạc đến đây
Đem theo thao thức đến phương này
Dòng Seine lơ lẵng vào Dương Tử
Đất trời hừng hực ngọn triều say "

Tôi mong có ngày gặp nhau , trà dư tửu hậu , tôi sẽ hỏi anh TTPS , anh muốn nói cái zì zậy , khi anh hạ câu " Sông Seine lơ lững vào Dương Tử " ? Anh muốn nói đến một ước mơ khó thành sự thật chăng ?
Câu thơ làm cho tôi nhớ lại cục diện chính trị thế Giới trong hai năm 1971-1972 , khi TRUNG QUỐC CỘNG SẢN được Liên Hiệp Quốc  đưa ào ngồi thay chổ của TRUNG HOA QUỐC GIA . Lúc bấy giờ theo báo chí ngoại quốc . Tổng Thống DE GAULLE của PHÁP  bênh vực quyết định đó , vì ông chủ trương rằng phải khép cái anh khổng lồ này vào khuông khổ sinh hoạt pháp lý thì mới có lợi cho Cộng Đồng Quốc Tế  !
Thì ra Sông SEINE quả đã lơ lẵng vào DƯƠNG TỬ thật mà . Tôi lại nghĩ thêm : Nay mà con sông Potomac đã " LƠ LẴNG " vào sông HỒNG rồi , thì liệu đất rời có hừng hực và ngọn triều sẽ có say không ? Mà đất trời hừng hực , ngọn triều say , là thế nào đây ?
Chắc anh TTPS không có ý nói như vậy . Nhưng biết đâu nhà thơ của chúng ta  đã được Trời chọn để nói lên cái lý của Thiên Địa , như Ngô thừa Ân đã viết bộ TÂY DU KÝ và như Hứa trọng Lâm đã làm ra bộ PHONG THẦN VẬY .

Nguyễn văn Quý
Tổng thư ký Đặc San TÂY NINH QUÊ TÔI



PS 1964